Trong bối cảnh tiêu dùng xanh, cụm từ “Organic” hay “Hữu cơ” xuất hiện dày đặc trên các kệ hàng lương thực, thực phẩm, rau củ quả. Tuy nhiên, không phải sản phẩm nào in chữ hữu cơ cũng đạt chuẩn. Đối với các mặt hàng như gạo trắng, tiêu chuẩn quốc gia có một “bộ nhận diện quyền lực” riêng để bảo vệ người tiêu dùng. Đó chính là Dấu sản phẩm phù hợp tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ Việt Nam (VCO).

Dấu chứng nhận hữu cơ quốc gia (VCO) trông như thế nào?

 Dấu chứng nhận hữu cơ quốc gia là một biểu tượng hình tròn đồng tâm, mô phỏng hình ảnh nhành lá mầm vươn lên ở giữa – biểu tượng của sự sinh trưởng tự nhiên, thuần khiết và không có sự can thiệp của hóa chất tổng hợp hay công nghệ biến đổi gen (GMO).

Màu sắc và kích thước của dấu được quy định rất nghiêm ngặt:

Về màu sắc: Dấu chỉ được phép sử dụng hai màu chủ đạo là Trắng và Xanh lá cây (tùy thuộc vào thiết kế in ấn của bao bì là bản dương bản hay âm bản). Màu xanh lá biểu thị cho nông nghiệp sinh thái bền vững.
Về kích thước: Tiêu chuẩn không cố định một kích thước bằng số mili-mét cụ thể, nhưng bắt buộc nhà sản xuất phải đảm bảo kích thước tối thiểu sao cho mắt thường có thể nhìn thấy và nhận diện rõ ràng tất cả các chi tiết bên trong dấu, đồng thời phải giữ nguyên tỷ lệ hình học gốc, không được bóp méo.

Phân biệt hai trường hợp xuất hiện của dấu trên bao bì

Đây là phần cốt lõi mà cả người mua lẫn người bán rất dễ nhầm lẫn. Tiêu chuẩn quốc gia phân định rõ ràng vị trí và cấu trúc chữ đi kèm dấu tùy thuộc vào phương thức cơ sở xin chứng nhận:

Trường hợp 1: Sản phẩm thuộc diện "Tự công bố" 

Nếu cơ sở sản xuất áp dụng phương thức tự công bố: Áp dụng phần tương ứng của bộ tiêu chuẩn TCVN 11041, cơ sở sản xuất có thể sử dụng dấu sản phẩm phù hợp như hình 1 dưới đây khi quá trình sản xuất chế biến sản phẩm đáp ứng các yêu cầu tiêu chuẩn đó, logo hình tròn chứa nhành lá mầm sẽ đi kèm với cụm chữ tiếng Anh bên cạnh: (Chứng nhận hữu cơ Việt Nam). Trên nhãn thực tế, xung quanh vòng tròn sẽ có dòng chữ tiếng Việt "SẢN PHẨM HỮU CƠ - VCO - VIỆT NAM".

Hình 1. Mẫu dấu sản phẩm phù hợp tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ trong trường hợp Cơ sở tự công bố.

Trường hợp 2: Sản phẩm được chứng nhận bởi Bên thứ ba 

Đây là trường hợp áp dụng cho các mô hình liên kết chuỗi bền vững, hoặc đơn vị có nhu cầu bán sản phẩm hữu cơ được chứng nhận sẽ được một Tổ chức chứng nhận độc lập và có thẩm quyền (ví dụ như Trung tâm Chứng nhận Phù hợp - QUACERT) đánh giá giám sát tại thực địa quá trình sản xuất chế biến phù hợp với phần tương ứng của Bộ tiêu chuẩn TCVN 11041. Tổ chức chứng nhận có trách nhiệm giám sát việc sử dụng dấu sản phẩm phù hợp trong suốt chu kỳ chứng nhận cho khách hàng.

Trong trường hợp này, cấu trúc dấu bắt buộc phải xuất hiện thêm một dòng mã số vết ngay bên dưới cụm chữ tiếng Anh có định dạng: VIETNAM CERTIFIED ORGANIC XXXX-YYYY.

Hình 2: Mẫu dấu sản phẩm phù hợp tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ trong trường hợp được chứng nhận bởi tổ chức chứng nhận bên thứ ba.

Dãy mã số XXXX-YYYY  trên dấu hữu cơ Quốc gia là gì?

Nếu bạn cầm trên tay một túi / hộp gạo 1kg hoặc bất kỳ sản phẩm thực phẩm nào khác và thấy dãy số XXXX-YYYY dưới logo hữu cơ, hãy yên tâm vì sản phẩm này đã vượt qua các thanh tra bởi bên thứ ba khắt khe nhất. Ý nghĩa của dãy số này được quy định như sau:

Dãy số XXXX: Là số đăng ký hoạt động chứng nhận của chính tổ chức chứng nhận đó, do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp. Nó chứng minh tổ chức đi đánh giá trang trại/ cơ sở của bạn là hợp pháp và có năng lực.
Dãy số YYYY: Là mã số giấy chứng nhận độc nhất mà tổ chức chứng nhận cấp riêng cho khách hàng (trang trại hoặc hợp tác xã). Mã số này giống như một chiếc “Căn cước công dân” của lô hàng.

Việc sử dụng Dấu chứng nhận nông nghiệp hữu cơ TCVN không đơn thuần là việc in một logo trang trí lên bao bì. Đối với các đơn vị như HTX Kim Bồng, đây là một lời cam kết pháp lý cao nhất đối với sức khỏe cộng đồng.

Từ năm 2026, khi kết hợp dấu chứng nhận trực quan này cùng với hệ thống Nhãn điện tử QR Code (Hộ chiếu số sản phẩm) theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp sẽ tạo nên một bệ phóng vững chắc để nâng tầm giá trị hạt gạo Việt Nam, tự tin bước vào các thị trường xuất khẩu khó tính nhất trên thế giới.

Nguồn tài liệu tham khảo: TCVN 12134:2017

Hợp tác xã Nông nghiệp Sinh thái và Du lịch Cộng đồng Kim Bồng.